Pengkomersialan cendawan susu harimau! Spesies hampir pupus! Usaha sama Yayasan Bambusa, Orang Asli!

Tidak ramai yang mengetahui kepentingan cendawan susu harimau dan lingzhi yang  merupakan spesies kulat yang dipercayai hampir pupus di habitat liar dalam hutan di negara ini.

Justeru itu, Yayasan Bambusa telah mengambil inisiatif melaksanakan konservasi berasaskan mikologi (mycology) dan etnobotani (ethnobotany) dengan memfokus utama kepada pemuliharaan kulat susu harimau di kawasan seluas 250 hektar di Hutan Simpan Piah, dekat Lenggong.

Cendawan susu harimau atau nama saintifiknya Lignosus rhinoceros semakin sukar untuk ditemukan dan kerana itu ia menjadi khazanah yang hanya boleh didapati di dalam hutan simpan yang dikawal oleh Jabatan Perhutanan.

Menurut Pengasas dan Ketua Pegawai Eksekutif Yayasan Bambusa, Dr. Muhamad Hakim Abdullah, pihaknya telah mendapat kebenaran daripada kerajaan negeri dan Jabatan Perhutanan di kawasan Hutan Simpan Kompartmen 194 dekat Lenggong  sebagai tapak konservasi kulat pertama di Malaysia.

Beliau berkata, benih pertama cendawan tersebut telah ditanam pada 29 September 2024 ketika majlis pecah tanah oleh Menteri Besar Perak, Datuk Seri Saarani Mohamad.

“Selepas hampir tiga tahun, spesies cendawan induk itu berjaya tumbuh semula di habitat hutan berkenaan.

“Ini menunjukkan usaha memperkenalkan semula cendawan susu rimau ke habitat asal berjaya dilaksanakan,” katanya ketika ditemui di Lenggong pada 20 Mei 2026.

Muhuhamad Hakim Abdullah menunjukkan cendawan susu harimau

Muhammad Hakim berkata, pihaknya mendapat bantuan komuniti Orang Asli suku kaum Lanoh untuk menjadi rangers dan peneraju utama projek itu.

“Mereka ini dilatih mengenai kaedah memetik benih dan proses penanaman semula cendawan tersebut.

“Kawasan penanaman kulat itu dipilih berdasarkan kesesuaian tanah, kelembapan, suhu dan keadaan persekitaran bagi memastikan pertumbuhan kulat berlaku secara semula jadi,” katanya.

Menurut beliau, projek ini mempunyai dua peringkat utama iaitu pertama, konservasi iaitu menanam dan menjadikan kawasan ini sebagai arboretum atau muzium hidup (living museum) manakala kedua, penanaman untuk tuaian ubi cendawan tersebut bagi menghasilkan produk hiliran.

Tambah beliau, setakat ini, sebanyak 500 benih cendawan itu telah ditanam dan yayasan menyasarkan penanaman 2,000 benih setiap bulan bermula Julai 2026 selepas proses pengumpulan benih dijalankan.

Selain cendawan susu harimau dan lingzhi, pihak yayasan turut merancang memperkenalkan semula kira-kira 20 spesies kulat liar yang boleh dimakan dan  68 spesies herba hutan yang hampir pupus termasuk tongkat ali, kacip Fatimah dan pokok gaharu.

Muhamad Hakim berkata, Yayasan Bambusa kini dalam proses memperkenal produk pertama berasaskan cendawan susu rimau di dunia termasuk makanan sedia dimakan bersama sos pencicah, kopi cendawan susu rimau dan teh misai kucing campuran cendawan susu rimau.

Beliau berkata, produk-produk tersebut telah menerima permintaan awal daripada pasaran Amerika Syarikat (AS) dan semua hasil jualan produk hiliran itu akan disalurkan kepada komuniti Orang Asli di bawah jenama Lano bagi meningkatkan sosioekonomi mereka.

Beliau berkata, objektif kami ialah memohon tanah, membangunkan projek dan akhirnya menyerahkan pengurusan sepenuhnya kepada komuniti kerana yayasan hanya bertindak sebagai mentor, pembiaya dan pembimbing.

Menurutnya, Lenggong yang kini memiliki status Tapak Warisan Dunia UNESCO dan UNESCO Global Geopark berpotensi memohon pengiktirafan UNESCO Biosphere menjelang 2027 hasil usaha konservasi luar biasa yang sedang dijalankan di kawasan itu.

Dalam pada itu, Muhamad Hakim berkata, seramai 10 renjer Orang Asli kini bekerja bersama yayasan dengan pendapatan sekitar RM2,000 sebulan selain mereka juga memperoleh pendapatan tambahan daripada hasil getah dan produk hiliran yang dibangunkan.

Beliau berkata, pihaknya bercadang mewujudkan pusat rujukan, pembenihan dan penyelidikan di kawasan ini dengan kerjasama universiti-universiti berkaitan pada masa hadapan.

Menurutnya, cendawan susu harimau telah digunakan oleh masyarakat Orang Asli sejak ribuan tahun lalu dan terkenal kerana dipercayai mempunyai nilai perubatan terutama berkaitan penyakit saluran pernafasan seperti asma dan jangkitan paru-paru.

“Ketika pandemik COVID-19, cendawan ini menjadi semakin popular dan banyak kajian saintifik telah diterbitkan mengenai khasiatnya,” katanya. - KitaReporters